MUSEKA
Article14 September 20266 min read

MUSEKA

Nshingwa-luce, abaliile isabi ni bambi

Kunda LondaCibemba fiction author

ABALIILE IMILONGE NI BAMBI

Naafika.

Maama Namusosa aleshikila mu kayanda ka pakati aka mwaice wandi, Chisala, ashelefye kwi shiwi.

Tulya utuyanda bekalamo nga ku nsakwe, ku Lusaka abati umudadada, akakuti ifyo mulelanda abali muli kambi beekelemofye. Ine pa kwingila kupetama nga umulongoti, nga teifyo amalata ku kubeya ipala.

Akayanda kekafye kalalondolola ifyakulya umwine engakwanisha. Ilyashi lya nkaama balandila kunse. Kano katulile kakabile nga mu itanuna. Nga washamo icakufwala icabomba kuusanga nacuuma, ico mwaabafye insolokoto imo ku numa elyo na kamwinshi.

Ni mu kapepo kakalamba mu 2013. Ulu ulwakutemwa ukutandala, maama aliisa mu kutandalila umwishikulu wakwe, Chisala, kwa Mukando, ku Serenje, ukufuma kwa Kambwali. Chisala teeti akumanishe ukumutwaala ku cipataala. Kanshi atendelafye muli aka kene kayanda.

Leelo kuli icikutuma. Umwela ukufuma pa mpili utaleele na subwa! Abeena-mupalamano bambi bakuweme lubali apaleele Nacilandisha wandi, Namusosa-tukulu. Imito mwi samba lya mbabula pakati ka moolu ya baletensha, ileshimika ifyo bacisendama imitwe yabula utulo. Insalu bafimbile maama ilesunkana, acilimo na kamweo.

Asendemefye pa mushilinshi, epo banshile ubutanda. Umusao nao bapetelefye ubulangeti epo abiikile umutwe.

Umulilo wa nkuni wena uli lwa ku mwinshi, uleyaka icinshinshi kwati usungile inkaama sha buumi bwakwe. Muno mwena namukaba, kuulwalafye kwingalenga umuntu ukulatutuma ifi namona kuli maama.

Bonse abalemutensha nabaikubanya mu fya kufimba ifyatikama. Cilemoneka aba bonse bacisendama muno. Ubulwele nabukosa, muukunda.

Chisala, taalimo.

Naumfwa mwanunkila umumbu. Uko cili elyofye baipulapo. Wa mwikulo.

Umo ameenso nayo yabeela na ubufi, nalolesha isumbu lya ba mung’wingwi umo maama asendeme. Akapepala baabilila pe sumbu balembapo ukuti aya masumbu bapeele icaalo ceesu ukufuma ku caalo cimbi (Donated by the People’s Republic of China to the people of Zambia.)

Mu mutima nati mung’wingwi wa kuno Zambia aalinonsha abeengi ku China. Pakuti ili sumbu lipangwe na ukwisafika kuno, beengi balyapo. Awe teefya kulanda, kuti uleloleshafye.

Ku kuso, kuli impooto umuli amabuula ya fimuti, ndemona efyo bacilamucininako. Imishila ya muti imbi nabaabikila mu makaapu ayakulu yabili ayakwata inkobelo. Fimbi fili mu ka kunkubiti, filebila nga umunkoyo.

Naelenganya ubwingi bwa fyo maama aminawile. Umuti wabula ukulondolola imiku ne nshita sha kunwinapo. Kutifye nga fyakalipa wacibulamo. Efyatukusha ni ifi fiine, miiputu, imibanse, ne miswesha-nama.

Banamaayo baselela lubali lumo, pakuti banshileko apakwikala mupeepi na umulwele.

Nalolesha apo atambalele, ukupeema alepeema akancinka. Ku Lubemba batiila alepeema akansanki.

Naumfwa ubulanda nganshi. Icilamba caponafye ilinso limo.

Natala naelenganyafye ifyo cingaba nga cakuti maama abulwapo. Ifyo tukalaikala na baice bandi babili ukwabula icikolwe.

Polo uwankonkapo ni cakolwa teewa kupenda. Katwishi na fintu ali ku Kalulushi kuntu aconena. Aile mu kutandalila umufyala wesu, ekwikalilila, anwafye Chibuku na Kachasu. Tumfwakofye ukuti uyu mwaka aletele umulandu uku, uno mwaka ali ku cifungo ca ku Mufulira.

Nshishibe uko aafumya ishamo. Nalimo ni ku beena-taata. Leesafye ewingeshiba.

Naikata maama ku kuboko, icisansa nacisapatuka ku nembo, tashilauminina. Bamulepawile nge nsemwa.

Mumo-mumo inembo nashititikana icakuti shapanga amang’a mu nkanda. Nalimo emo bacilamusumika.

Isha kale nashuminina, shapanga impoloto. Mukati ka minwe mubuutile na tuutu, umulopa nauceepa nganshi.

Ico aumfwa abantu balemposha, ailuka ne shiwi lyandi, naumfwa aipusha pakati ka mutendo:

“Niwe Museka?”

“Ee, maama nine, naafika.”

“Waendafye ubushiku, kanshi mwe Twina-Chirundu mwaba shaani?”

“Ee, kabili Chisala atiile mfwile naima apo pene pantu tauli bwino.”

“Chisala akakwipaisha ku mwenso wa mfwa. Ena amwene ukuti ndefwa. Kanshi nga eubako ku mushi uko mpita mu malwele yakulu, nga ni katwishi.”

“Kabili na ubu bwine, buulwele ubukulu. Iwe maama uleeti buunoono?”

“Alaale! Eco mwe batensha mwipaila abantu. Umulwele tabamwebapo ati ubulwele buukulu.” Efyasunguka nakulu-bantu umo mu Cilala, uku alesunkila ulukuni pa mulilo.

“Mfimbula ku meenso umone. Bushe kuti ulesosha umuntu uuikupilishe, eco nkwebela ukuti utumaano tobe tatwafula mune, Museka.”

Namwentulako ukumfwa uko alelanda elyo namufimbula ku mutwe. Takuli citambala, imfwi shisalangene mu mutwe kwati masako ya mpaanga iyo bashisakamana. Inkanda ku menso nashikankamana, elyo alemoneka uwakashikila. Napiba, kabili alefifiitilafye.

“Chisala nga abwela, twalakutwala ku cipataala,” efyo namweba. Namona abekulako ilinso ifi, elyo kabili kwati untu aleipatikisha ukumwentula.

“Eele mu kutapa ameenshi yakuti tukafye tucineko umulwele elyo bamupangileko umusunga.” Efyo umbi nakulu-bantu asosa. “Akokola icibi, nalimo nakufula abantu ku mupompi.”

Pakuti asange ameenshi, Chisala endafye amaminiti mutanda ukufuma pa ng’anda ukufika pa cishima ca mushi apo ubuteeko bwafisha umupompi. Ico palafula abantu, pa kuti atape bwangu kano acelela. ‘Umudadada’ ekalamo wabeela mupeepi na umusebo wa kuya ku Mpika. Umupompi wena waba mukati ka mushi. Kanshi nangu mfikile ku macaca, teeshibe ukuti ninjisa.

Umulume wakwe alimubutuka, ico Chisala ni ng’umba. Ashitishafye utumasuku na tutomato pa mbali ya musebo pa Mukando emo aikalila mu bushimbe bwakwe. Kanshi ilyo amwene maama alwalisha, aaletuma amafooni tapu-tapu ukupunda mutuule.

“Iyee taata, ba Museka indume yandi yaafika! Shi mwapoleni we wa tumwenene akasuba! Umubili ulelanga ukuti ciinefye uli kasonkesha wa buteeko. Muleliila isha pa mupaka wa fyalo fibili”

“Naaponena nkashi yandi. Neo maama ainike shina, nga naumfwa uko alelwala umutima tawikala. Isha pa kashitomo tashicindama pali Namusosa.”

“*Museka-ndema, *umwaume pali babili. Awe mukalamba wandi ulang’umfwisha bwino ifi utubutukila. Lekeni mukafishe ameenshi, nga twalya elyo tuleeya ku cipataala.”

Cilya twapwishafye ukuposhanya na Chisala, acakacaka, akafya ameenshi na ukukumba umusunga wa kwa maama. Na ine napwisha ukusamba. Apakula na umumbu, twalya. Pa numa fye ya kucina umulwele wesu, Nakulu-Chiwele amuliishako utumusunga.

“Leelo maama anwa umusunga, nimwe amona?” Efyaipusha Chisala.

“Bushe nga muli nankwe talya?”

“Ala napapa utwa kwa nokokulu ba Museka. Lyonse nangu mupatikishe shani, alakaana ukunwa umusunga. Kuti mwamonafye ifyo ashele amapampa, miisakalala yeka-yeka. Napapa! Leelo aalya! Awe alamifuluka umwina-mwenu.”

“Nalimo ni ici mwabiikamo umukaka muleteele. Atemwisha utwa cisungu!” Awe twalaseka na Chisala.

“Mwe nama mwe! Kuti muleyamba umuntu na umwine epo ali?” efyo maama ayasuka. “Endesheni muntwale uko mupingwile. Nangu tuyeko, nifwe banshingwa-luce.”

“Ca ciine, ati abaliile imilonge ni bambi,” efyapwishishisha Nakulu-Chiwele.

“Walosha mwi na iwe wakula ne Fibemba fyayafya ukumfwa kwati tawikala mu Beena-Lunda.”

“Natuleeya bakamweba abakashalapo nga nafwa. Wilaba kusenda icitambala cantumine Polo, pantu umwine nalimo epaki lya ku nshika nalyo. Imwe mumona Polo nga uushili muntu. Wilalaba Chisala, ificitika muno caalo kuti na imwe mwaisaba nga Polo.

“Ishina lya kuti Museka, nainike ndume yobe we Chisala, lyalikwata ubupilibulo. Taufwile ukumona abantu abashilingene naiwe kwati fipumbu… Ntwaleni, ni mukufwa ndeya. Mukashala mwasambilila fimbi kuli bambi.”

“Awe tawafwe. Walapola, umulume naafika,” efyo Chisala amweba.

“Naani uushakafwe, pantu ne munobe kuuya kuno umwene. Tawakabe na wa kuseka nankwe. Ntwaleni, muleke tupangile abanenu imilimo ya kubomba.”

“Walosha mwi nobe waba na utulondo, kuti nelyo alwele.” Efyo namweba.

“Tuleyalanda nga twafika. Nga teifyo nkesa kweba ku tulo nga nafika ku caalo cimbi.”

“Ala ba Museka ifi mwakumana na maama, ilyashi talyaputuke, natuleeya.”

“Twendeni mwe sha mpanga imwe, tukengishe icaalo conse incito.” Efyo maama alanda uku ninshi natumwimya tulemubiika muli ka sunka-mulamu kandi, ka motoka basuulile ku Japani.

Aka katabo akakusomafye mu nsa imo ekaleisa……..

Comments

4 so far

Kunda

MUSEKA SYNOPSIS MUSEKA – A SHORT STORY GENRE – THRILLER LENGTH- 4, 750 WORDS AUTHOR – KUNDA LONDA BOOK SYNOPSIS Museka, a respected customs officer, goes to Serenje to visit his terminally ill grandma, whom he takes to the hospital. At the hospital, he is attracted to Stella, a nurse. On his way home from visiting her grandma, he stops at a nearby bar. There he meets another woman who is a friend of Stella. One drink leads to another. One choice leads to trouble. On the road that night, a fatal accident happens. The woman dies. Museka is arrested. And while he sits in a cell, the worst news comes: His grandmother has passed. His sister, unable to carry the pain of two losses at once, takes her own life. Now Museka must live with the cost of one night. A story about lust, grief, guilt, and the price we pay.

Jam N.Mambepa

The story is quite good but it is so short that it has left me "watering" for more to read. The second part need to be cont'd. We need to hear more on the bana kulu discussing her deputure in riddles to death I submit

Benjamin Kafuko

The story is so interesting and looks like it will be beyond just a story book. Looking at what the author has said "synopsis ", the book itself will be a life mentor because it has touched a lot of what it will cover that we can learn on one or two things about our conduct and life especially us young ones. Otherwise the story is great and interesting 😁

Milton chunga

This book is amazing, it's very educational. Keep it up..

Leave a comment

Your comment will appear on the article after you submit it.

Only so Kunda can reply to you. It is never shown on the page.

A short email now and then. Unsubscribe any time. Needs an email address above.

Isembe Talitwa book cover

Featured title

Isembe Talitwa

An adventure-packed Cibemba thriller for ages 13 and above, prescribed for Zambia's Ordinary Level Literature in Cibemba examinations from 2028 to 2030.