UMO TWENDA - UKWISHIBA ABEENA-LUNGA 7

IMILIMO YESU

Mupepi na onse umwina Lunga umukalamba alyendapo pa meenshi na ukwendela mu bwato. Emulandu wine kanshi bonsefye, abaume na abanakashi balishiba ukooba nangu ukushiika, ekuti ukwensha ubwato pa meenshi. Nangufye abaana banoono balishiba uyu mulimo bwino saana.

Amaato yaliba aya pusana-pusana nga filya fiine fyapusana na bamotoka. Yambi yanoono aya yanguka, ayo tutiila utumbeesa nangu imisaasula, elyo yambi yena yalifina ayo bashakonkola, ekuti ayo bashapwilikisha ukubaasa bwino-bwino, ayo beeta imikoondo. Pali leelo, kwaliba na amabooti ayeengi, yamo balayensha ukubomfya tumashini elyo yambi baloobafye nga maato yambi. Kanshi ukwishiba ukooba muulimo wacindama saana ku Beena-Lunga. Batendeka ukusambilila ukooba ilyo bacilli abaice.

Apo baikala pakati ka mimana, teekuti bekale bwino nga tabeshibe bwino uyu mulimo wa kooba, filya fiine abekala mu milundu bafwilefye ukusambilila ukucofa incinga. Kanshi ilingi line mukasanga ukuti abeengi balishiba na ukusamba pa mumana. Ni ico amasanso yaseeka ya kubuunda icakuti nga tawishibe ifya kusamba, kuti wanwina, waya, epela capwila na apo peene.

Abekala ku milundu balatiina saana ameenshi pa mulandu wa kukaanaishiba ukusamba nga babuunda. Lelo cabafye na ukubelesha, Na ifwe efyo tutiina imfwa sha pa misebo isha bamotoka ne fitukutuku. Twalishiba bonsefye ukuti amasanso tayaasha caalo, konse ukwaikala abantu eko yaba, ifyo bendamo na ukubomfya efibepaya, ni nshitafye. Emulandu tufwaila ukusambilila ifyakucita nga kwacitika ubusanso bwa pa meenshi.

Tamufwile kusakamikwa mwe batandashi besu, tulashininkisha ukuti twamusenda mu maato ayalinga aya shingabiika ubuumi bwenu mu busanso. Kabili ino nshita kwaliba na utwakufwala (utu ma life jackets nangu PFD- Personal Flotation Device) utwakuti nangu kwacitika ubusanso tamuponene nge libwe mpaka mwafika panshi ya meenshi.

Fwebene limo-limo kulaba na ukucimfyanya ukumona abakwete amaka ya kubutusha saana ubwato. Nga balecimfyanya baleensha lubilo-lubilo nga balefwaya ukufika bwangu uko baleeya pa kuti bashe abanabo. Ifi ninshi balecita amansukaano (Regatta, mu cisungu).

Pa kooba, kuti baikalako (cikafi) ilingi line nga balebomfya inkafi mu meenshi ayatali, nangu ukwiminina nga balebomfya ifimuti ifitali ifya yanguka (imibale) mu meenshi ayeepi. Nga balefwaya, nangu balebomfya inkafi kuti baiminina, cilifye ku fyo ifintu fili pa mumana apo bali. Nakuba inkafi ibomba umwakuti umubale teekuti ufike bwino pa nshi ku mulandu na ubutali bwa meenshi nangu umuli saana intikinini (ifimatipa ifilenga ukoobela ku mubale ukwafya.)

Bonse abaleoba balaba abaswangana, abaicetekela kabili tabatiina ameenshi. Bambi balafwala insamu sha kubombelamo isho beeta limo-limo ati “Paalalwa,” icipilibulafye ukuti ni nshita ya milimo iya kosa, filya fiinefye bonse bafwala ifyalinga ne ncito balebomba!

UBUSHILA NANGU UBULONDO

Lunga yaba pakati ka meenshi. Ifishi fyonse fyashingulukwa na meenshi. Kanshi umulimo uukalamba abekashi ba ku Lunga baboomba buushila bwe sabi. Emukuti abeengi, nalimo bonsefye abaume abakalamba baalondo. Ishiwi ‘Umushila,’ lipilibula umuntu uwaishiba imisango ya kwipailamo isabi iingi, uwaipangasha ne fibombelo fya kubomfya pamo nga ubwato, amasumbu, imyono na fimbipo, ukulingana na umusango we sabi aleeya mu kwipaya. Kanshi tukakolobonda mu nshila shimo-shimo isho tubomfya pa kwipaya isabi ku Lunga. Tukamona imbali shibili; ukwipaya isabi lya makwebo na ukwipaya isabi lya kulyafye fwebeene. Tukalanda saana pa kwipaya isabi lya makwebo pantu emulimo wa cindama uo bonsefye Abeena-Lunga bamwenamo imikalile.

Tatulufya isubilo mu milimo tubomba. Twalicetekela mu fyo twacenjela ukucita ifintu, maka-maka mu mulimo wa kwipaya isabi. Emulandu wine ifikolwe fyesu fyalelandila ukuti, “Ukubuuma kwa Muunga, fyobolo pa mwinshi.” Twaba na umutima wa mupampamina pa calungama. Ndemona emulandu wine tulemulembela nefi pakuti tamuletutwishika!

Nga muli mu nshila ukuya ku Lunga, mukwai* Mwende Ulufwile Imintesa!*

Mwikapuswa ku fikakonkapo.